کتاب «علیه خبرهای منتشر شده جعلی» به کوشش سید غلامرضا فلسفی پژوهشگر حوزه سوادهای رسانهای و خبری و نویسنده کتابهایی چون «پنج گفتار درباره گزارشها جعلی» و «سواد خبری» روانه بازار کتاب شده است. در پیشگفتار کتاب چنین آمده است که شرحات تازه جعلی تاریخی به بلندای قدمت بشر دارد اما چه آنانی که به لحاظ قدمت به متأخر بودن خبرهای منتشر شده جعلی باور دارند و چه دیگرانی که به سابقه متقدم و دیرپای این گزارشها مؤمناند؛ بهطور قطع در یک مسئله اتفاقنظر دارند و آن اینکه در دوران پسا انقلاب دیجیتال، عواملی چون پیچیده شدن روابط انسانی، پیشرفت فناوری و کثرت رسانهها موجبات فزونی اهمیت و اثرگذاری دادهها تازه جعلی را بیشازپیش مهیا و قابلیت رشد حداکثری آن را تبا سرعت کرده است؛ مضاف آنکه از سال ۲۰۱۶ میلادی با راهیابی دونالد ترامپ به کاخ سفید از سوی دیگر برگزاری همهپرسی برگزیت، پژواک این اصطلاح شوم در زیستبوم رسانهای جهان پربسامدتر شد. این در حالی است که پس از رونمایی از چتجیپیتی در نوامبر ۲۰۲۳ میلادی شواهد حاکی از آن است که تأثیر هوش مصنوعی بر ساختن، نشر و همرساني خبرهای منتشر شده جعلی به حدی است که برخی صاحبنظران، جعلیاتی چون جعل عميق را -که هنوز راهحلی تام و تمام برای شناسایی و مبارزه با آنها یافت نشده است- برابر آنچه وقوع آن در آیندهای نزدیک متصور است، چیزی در حد یک شوخی کودکانه تلقی میکنند!
مؤلف در ادامه پیشگفتار اظهار رأی و نظر میکند که جهت کنشگری سازنده در طریق مبارزه با ویروس جهش یافته گزارشها جعلی، دولتها و مخاطبان شبکهای هر یک وظایفی خطیر بر عهدهدارند که در عین تلائم ماهیتی، پایبندی به انجام هرکدام نافی وظایف و مسئولیت آن دیگری نیست. حال چه دولتها به مسئولیتهای خود در این خصوص عمل کنند و چه نکنند، شبکهوندان نباید مسئولیتهای فردی و اجتماعی خود را در این رابطه نادیده بگیرند. گام نخست در راه پذیرش این مسئولیتپذیری، کسب توانمندی درباره تفکر انتقادی، گزارشها جعلی، هوش مصنوعی و سوادهای نوین مانند سواد خبری، سواد رسانهای دیجیتال و سواد هوش مصنوعی است که موجب میشود فرد به هنگام حضور در فضای سایبری و مواجهشدن با کران تا کران دادهها و گزارشها تازه، از خود صیانت کند.
کتاب مذکور در تلاش است تا بهموازات تبیین مسائلی نوین چون هوش مصنوعی و متاورس که در حوزه ساخت گزارشها جعلی دروازههای دوزخ را بر روی مخاطبان شبکهای میگشایند، به معرفی شیوههای شناسایی و مبارزه با خبرهای منتشر شده جعلی از ابعاد گوناگون بپردازد.
ساختار کتاب از مقدمه، پیشگفتار و ۱۶ نوشتار از برخي مطالب تألیف و ترجمه شده مؤلف طی سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲ تشکیلشده است. از جمله عناوینی که در فهرست این کتاب به چشم میخورد میتوان به چت جي پي تي و لجامگسیختگی دادهها تازه جعلی، متاورس و شرح نوین جعلی، سواد خبری واکسنی برای مقابله با ویروس خبرهای منتشر شده جعلی و پنج پرسش کلیدی جهت تشخیص خبرهای منتشر شده جعلی در رسانههای اجتماعی اشاره کرد.
علاقهمندان جهت ابتیاع کتاب «علیه گزارشها جعلی» که چاپ نخست آن در ۱۲۴ صفحه و به بها ۱۲۰ هزار تومان در شهریور ۱۴۰۲ به زینت طبع آراسته و روانه بازار نشر شده است، میتوانند با شمارههای ۰۹۱۱۵۵۹۹۴۰۴ و ۰۱۳۴۲۵۵۵۲۲۳ تماس حاصل کنند.
برچسب:
نویسنده: مریم افشاری